Artzain omenduak

Jesus Antonio Etxezarreta eta Lourdes Errazkin

 Arbelarren dute txabola Jesus-ek eta Lourdesesk, Jesus-en jaiotetxea da gainera Urbiako txabola hau. Aizkorrira igotzeko bidean dago eta nabari da, aste eguna izanda ere jendea pasa da eta tontorrerako bidean.

 Iaz omendu genituen bere bi ahizpek ( Lorentxa eta Lourdes ) kontatu ziguten bezala, Etxezarreta familia urbiatarra da. Jesus-ek ere hemen pasa du bere bizia, umetan negua Bizkaian pasa ondoren maiatzaren hasieran igotzen ziren Urbira eta hemen pasatzen zuten uda osoa. Eskola garaia bukatu bitartean Arantzazura jaisten ziren eta behin ikasturtea bukatuta lanera, beti zegoen eta zerbait egiteko. Lourdes berriz baserrikoa bada ere, etxean ez zituzten ardiak aitak ez zituen eta gustuko. Baina betidanik deitu zioten atentzioa, etxe aurretik koinatarengana pasatzen zienean begira-begira gelditzen zen. Baserria utzi eta familia Urnietara joan zen, Xoxoka inguruan jatetxea hartu zuten eta.Bederatzi urte eman zituen hemen lanean, 23 urte zituela Jesus-ekin ezkondu eta artzain lanetan hasi zen arte. Gogoratzen du nola amaginarrebak esan zion: “ba al dakizu nora etorri zean? Eta berak erantzun “Eta bere hortan ze uste dezu dagoela ba?” Lan asko egin beharra dago ganaduarekin baina bera ere ohitua zegoen beste modu bateko lana izanda ere, gogor aritzea.

 Orain 23 urte, Jesus azkeneko aldiz joan zen oinez Mendatara. Elurra egin zuela gogoratzen dute, eta komeriatan ibili zirela. Alokairuko etxea zuten Mendatan eta ukuilua ere prestatu zuten. Erosteko asmoarekin ere ibili ziren eta konponketa lanak ere egin zituzten (ura sartu adibidez) eta saltzaileekin hitzartuta zuten arren azkeneko momentuan beraiek behar zutela eta atzera bota ziren. Gauzak horrela Idiazabalen oilategi zahar bat zegoen lekuan ukuilua egin zuten eta urte bat gehiago Bizkaira joan ziren arren ondoren joateri utzi zioten. Gogorra omen zen horrela ibiltzea, traste guztiak hartu kamioian sartu eta hara joan, ondoren udaberrian berriz dena jaso eta Urbira joateko.

Garai batean Urbian ere egiten zuten gazta baina orain antzututa igotzen dituzte eta Idiazabalen dauden denboran bakarrik egiten dute gazta, azaro abendu bitartean. Egiten dutena ondo saltzen duela diote, txabolan bertan. Jesus-ek orain dela urte batzuk gazta bat aurkeztu zuen Ordiziako lehiaketan eta lehen hamarren artean gelditu omen zen.

Goizean txabolara gerturatzen ari ginenean artzain bat ikusi genuen bere artaldearekin urrutian. Ondo bereizten ez genuen arren janzkera berezia zuela iruditu zitzaigun. Jesus eta Lourdesekin hizketan ari garela laguntzeko daukaten mutila sartu da. Orduan ulertu dugu lehen ikusitakoa, artzain Pakistandarra da eta. Iaztik dago beraiekin lanean eta hizkuntzarekin oraindik oztopo batzuk dituzten arren artaldearekin ondo moldatzen dela diote eta pozik daude.

Nahiz eta Urbia ez den Lourdesen sorlekua, oso gustura bizi da hemen. Nahiz eta leku bakartia dirudien, ez omen dago aspertzeko denborarik. Mendirako pasoan egonda, leku askotako jendearekin hitz egiteko aukera dauka. Baina bestalde oso gustuko du ere uda baina lehen txabola preparatzera igotzen denetan, Urbian bakar-bakarrik dagoela jakinda, bertan gaua pasatzea. Horrelakotan ahizpari deitzen omen dio non dagoen esateko, baina honek ez du ulertzen beldurrik ez pasatzea. Artzain batekin ezkondu zela dio Lourdes-ek baina bera ez dela artzaina. Baina urteen poderioz, bera ere ofizioa ondo ikastera iritsi dela iruditzen zaigu. Aitzindaria da ere, bera izan zen eta Urbian kotxearekin ibili zen lehen emakumea!

 

 

Joxe Larrea Aldasoro

Zegamara iritsi eta eskuinera,mendian gora doan bidea hartuta iristen da Etxeberri Garakoa baserrira. Gaur egun goibela dagoen arren, nabari da Aizkorri mendizerra gertu dagoela hemendik, Zegamako herria oso beheran ikusten da eta.

Hemen jaiotako eta hazitakoa da Joxe, bere hiru arrebekin batera. Etxean beti izan dira artzainak eta bere aita zena izan zen orain dela 63 bat urte gaur egun Urbian duten txabola hartu zuena. Ordura arte Andraitzen omen zuen txabola. Oñatiko lurretan kokatua dago Joxeren txabola, Duru edo Pagari deituriko parajean. Nestor eta Julian artzainen txabolak ere hemen dira ,eta nabari da aprezioa diela bere bizilagunei.

Txiki txikitatik gustatu omen zaio Jexuxi ardiekin egotea, oso umetatik aitarekin ibiltzen zen ardiak jezten eta behar ziren beste lan guztietan laguntzen. Behiak ere izan zituzten urte askotan nahiz eta azken urteetan kentzen joan den.

Joxe ez da oroitzen baina bera txikia zela aita Bizkaira joaten omen zen negua pasatzera baina geroztik baserrian pasa izan dute eta apirilaren bukaera edo maiatzaren 1aren artean ardiak hartu eta oinez joaten zen aita Urbira, beraiek lagunduta. Seme alabak artean eskolan zeuden eta amarekin gelditzen ziren baserrian. Behin eskola bukatuta gora eta behera ibiltzen ziren aitari janaria eramanez eta batzuetan gelditzen ziren ere lotan.

Etxeberri Garakotik bi ordu inguruan iristen omen da ardiekin txabolara. Baserritik Oazurtzara, handik Erromes bidea hartu eta Argindegiko txaboletatik pasaz Bizkorniako lepora iristen da. Handik Pagadira ez dauka bide handirik, Amabirjinaren iturria pasata segituan topatzen du eta. Ardiak azkar joaten omen dira, gogoz hartzen dute eta goiko larretarako bidea hango jana gozoagoa da eta.

Baserri inguruan zelai asko ditu eta artaldea gobernatzeko beti izan ditu txakurrak. Hiru zakur zituzten urte batean, oso onak, “katu gaitza” harrapatuta hil ziren hirurak. Ezin ziren txakur gabe egon eta Zaldibian bi txakurkume zeudela eta larunbat gauean joan ziren bertara. Iritsi eta etxeko nagusia gau hartan bertan bihotzekoak emanda hil omen zen eta txakurrik gabe itzuli ziren etxera. Handik zortzi egunetara, koinatua eta bera berriz joan ziren etxe berdinera eta bi txakurkumeak hartu zituzten, bakoitzak bana. Flako flako omen zegoen, batere gobernatu gabe eta hurrengo igandean aitari esan zion katetik askatu nahi zuela eta aitak ezetz, ihes egingo ziola. Fardo soka batekin lotu eta baserri goiko zelaira joan zen eta han atzera eta aurrera ibili zen txakurrarekin, behin eta berriz, berarekin ohitu zedin. Bere hartan apeadero inguruan bizi zen lagun bat etorri zen eta txakur hura nondik atera zuen galdetu zion: “Honekin jai daukek! Hori ez dek gauza motel!”. Berak bueltak ematen jarraitu zuen eta bitartean aita eta laguna begira-begira. Halako batean jaregin zion eta txakurrak, berak markatutako mugatik bere kasa atzera eta aurrera, atzera eta aurrera, ardiak gobernatzen hasi zen. Hura izan zen txakur ona! Inorrek espero ez zuenean. Udaberrian goiko zelaietatik hartu ardiak eta baserrira ekartzen zituen jezteko. Nahikoa zen hari alkandora, makila edo aterki bat han sartuta uztea, ez zitzaizkiola ardi bat bera ere handik pasako. Ez zioten sekula ardiek ihes egiten. Oso txakur onak izan ditu, oso onak, baina hura mundiala zen! Edozeinek aginduta ere kaso egiten omen zuen.

Gaur egun maiatza erdira igotzen da txabolara eta Urri-arte egoten dira han ardiak. Bera zortzi egunez behin edo joaten da, baserrian bertan ere baditu eta lanak. Gazta ere egiten jarraitzen du eta aita bizi zenean Ordiziara joaten omen zen azokara saltzera. Gaur ordea etxekoen artean banatzen du eta larrerako zelaiak uzten diotenei ordainetan ematen die. Askok nahiago izaten omen dute dirua baino gazta ematea. Berak ere ezin omen du pasa gosaltzeko zati bat hartu gabe.

 
 
 

Artzai Gaztaren Lehiaketa

Artzain Txakur Txapelketa


Copyright © 2014 LEGAZPIKO UDALA - Helbide elektroniko hau spam roboten kontra babestuta dago. JavaScript aktibatuta eduki behar duzu hau ikusteko.
Diseinua ACV MULTIMEDIA

UA-3468462-3